OEM’ler tedarik zinciri için tehlikeli kıyılarda ilerleyen gemileri yönlendiren fenerler gibidir. Uzağı ne kadar tutarlı gösterebilirlerse geminin hız ve manevra kabiliyeti o oranda artacaktır.
Ayhan ÖZTÜRK Birinci Otomotiv Tedarik Zinciri Yönetim Direktörü
Pandemi, otomotiv sektörü olarak düşündüğümüzde tedarik sanayi, OEM ve tüketicileri aynı anda aynı şekilde etkileyen bir sağlık krizi olarak ortaya çıktı. Piyasadaki talebi, arza dönüştürme şeklinde işleyen sistem, sektörün tüm paydaşlarının önceliğinin insan sağlığı olarak değişmesi ve talebin bir anda daralması sonucunda, OEM üretimlerin aksaması, zincirleme olarak hammadde imalatçılarına kadar yansıyan sipariş iptalleri, üretim duruşları, vardiya iptalleri, işten çıkarmalar ve kısa çalışma şeklinde karşımıza çıktı.
Çok kısa sürede hızlı bir duruş performansı gösteren otomotiv sektörü, daralma beklentisinin daha uzun olması, en azından basit bir tedavi yöntemi bulunana kadar sürmesi şeklinde iken, taleplerdeki artış sonucunda yaklaşık 2 ay sonra neredeyse tüm OEM'lerin pandemi öncesindeki tempolarına çıkmaya çalışmaları sonucu tedarik zincirinde hammadde sıkıntısı ile başlayan bir şok dalgası olarak yaşadık. Hammadde stokları ve üretim döngüsü maalesef boşaltıldığı hızda doldurulamadı.
Hızlı değişime karşı yenilikçi özellikler ortaya çıktı Sürecin başından bugüne yaşanan ani değişiklikler ve belirsizlikler sonucunda otomotiv tedarik zincirindeki zayıf halkaları ortaya çıkardı. Pandemi öncesinde değişmeye başlayan tedarik zinciri yönetme anlayışımız, Just In Time (JIT-Tam zamanında) şeklinden Just In Case (JIC – Her ihtimalde) şekline dönüştü. Kısaca özetleyecek olursak, minimum stok ile talep kadar ve zamanında üretim alışkanlığı, hem taleplerdeki belirsizlik hem de kaynakların ani değişimlere aynı hızda tepki verememesi nedeniyle her duruma hazırlıklı olma şekline çevrildi. Bu dönemde, basitlik, iş birliği, değişikliklere karşı esneklik, yedekli çalışma ve duruma uygun yenilikçilik özellikler ön plana çıktı.
Paydaşlarımızla her ortamda daha sık görüşmeye ve planlarımızı buna göre yapmaya başladık. Oluşan talep artışı ile beraber, hem çelik hammadde temin süreleri 3 aydan 6 aylara çıktı, hem de alım fiyatları yükseldi. Pandemi nedeniyle oluşan iş gücü kayıpları için daha fazla çalışan istihdam etmek, bunun yanında da fazla mesai ile açığı kapatmak zorunda kaldık. Hammadde ve iş gücü konularında stoklu çalışma şekline dönmek zorunda kaldık. Tedarikçilerimizde yaşanan iş gücü daralmaları ve kapasite problemleri için de alternatif tedarikçilerin devreye alınması çalışmalarına başladık ve halen devam etmekteyiz. Oluşan ilave maliyetleri üstlenmek pahasına, önceliğimiz iş sürekliliğini sağlamak oldu.
KAYNAKLAR ÇEŞİTLENDİRİLMELİ
Müşteri çeşitliliğinin artırılması, müşteri ve tedarikçilere yakın olabilmek, mümkün olduğunca ileriye bakarak belirsizlikleri yönetebilme, tüm kaynakları çeşitlendirme, yedekleme ve genel olarak bizleri hantallaştıran süreçlerde yaratıcı yenilikler yaparak aksayan noktaların ortadan kaldırılması gibi çalışmalar yapıldı. Bu çalışmaların pandemi sonrasında da devam ettirilmesi kaçınılmaz.
MÜŞTERİ VE TEDARİKÇİYE YAKIN OLMALI
Bu dönemde Birinci Otomotiv olarak, dijitalleşmenin, uzaktan çalışma, online toplantılar, planlama ve müşteri/tedarikçiye yakın olma konusunda önemini gördük bu konuda da gerekli yatırım ve çalışmalarımız devam etmekte.
BU DÖNEMDEN ÇIKARTILACAK DERSLER
Hızlıca değiştirilen planlar ve talep değişikliklerinin tedarik zinciri tarafından aynı hızda karşılanamaması bu dönemde yaşadığımız en büyük sorundur. Bunun yanında bu dönemden çıkardığımız en büyük ders, tüm kaynakların alternatiflerinin olması, gelecekte karşılaşacağımız benzer krizleri yönetmenin anahtarı olduğudur. Yarı iletken tedariğinde yaşanan durum da bu konunun ne kadar etkili ve önemli olduğunun göstergesidir. Eğer alternatifimiz yoksa karşı tarafın önceliklerinin sonuçlarını yaşamak zorundayız.