Avrupa otomotiv tedarik sanayiinin en yetkili platformu CLEPA, 12 Haziran 2026'da Brüksel'de gerçekleştirdiği Yıllık Genel Kurul toplantısında işgücü dönüşümü meselesini merkeze taşıdı. Avrupa Komisyonu Yürütme Başkan Yardımcısı Roxana Mînzatu'nun da katıldığı toplantıda sektör liderleri, hızla değişen üretim ekosistemi içinde Avrupa'nın rekabet gücünü ve yerel istihdamı nasıl koruyabileceğini tartıştı.
İki Yılda 104.000 İş Yitirildi
Toplantının arka planı, sektör açısından son derece ağır bir tablo ortaya koyuyor. CLEPA verilerine göre Avrupa otomotiv tedarik zincirinde 2024'te 54.000, 2025'te ise 50.000 iş kaybı yaşandı; iki yılın toplamı 104.000'e ulaştı. Bu rakamın karşısına konan yeni istihdam yaratma kapasitesi ise dramatik biçimde yetersiz kalıyor: 2025'te yalnızca 7.000 yeni pozisyon duyuruldu. CLEPA Genel Sekreteri Benjamin Krieger konuyu keskin bir ifadeyle özetledi: "100.000'den fazla insan işini kaybetti ya da kaybetmek üzere — bu, her gün etkilenen 140 ailedir."
Kârlılık tablosundaki bozulma da bu tabloyu pekiştiriyor. CLEPA'nın 2026 Bahar Pulse Check anketine göre tedarikçilerin yüzde 76'sı bu yıl yüzde 5'in altında kârlılık bekliyor; bu oran, uzun vadeli yatırımlar için asgari eşik olarak kabul edilen sınırın altına işaret ediyor. Daha da çarpıcı olan ise şu: Tedarikçilerin yüzde 24'ü 2026'da negatif kârlılık (eksi yüzde 1'in altı) öngörüyor; bu oran bir önceki ankete kıyasla belirgin şekilde yükseldi. Yani dört tedarikçiden biri zarar beklentisiyle çalışıyor.
Sektör Savunmaya Geçiyor
Bu baskı ortamı, tedarikçilerin iş modellerinde köklü bir taktik değişikliğe yol açıyor. Şirketlerin yüzde 73'ü ürün portföylerini yeniden yapılandırıyor; düşük marjlı standart bileşenlerden çıkarken, elektrikleşme ya da yazılım odaklı platformlara yatırımı yoğunlaştırıyor. Öte yandan tedarikçilerin yüzde 40'ı savunma başta olmak üzere otomotiv dışı sektörlere açılımını artırdığını bildiriyor. Krieger bu eğilimi "acil bir operasyonel önlem" olarak tanımlıyor: otomotiv çekirdeğini korumak için geçici bir yönlendirme, kalıcı bir strateji değil.
Mînzatu Toplantısı: Sinyaller Ne Anlama Geliyor?
Bu bağlamda Yürütme Başkan Yardımcısı Mînzatu'nun Genel Kurul'a katılımı, siyasi açıdan son derece sembolik bir değer taşıyor. Mînzatu'nun Komisyon'daki portföyü doğrudan konuyla örtüşüyor: Sosyal Haklar ve Beceriler, Kaliteli İstihdam ve Hazırlık. Mînzatu, aynı hafta hem Avrupa Otomotiv Tedarikçileri Birliği hem de Avrupa Üniversiteleri Alianslı rektörleriyle bir araya geldi; ortak gündem maddesi ise Avrupa'da mühendislik diplomasının standartlaşması oldu. Bu ziyaret zinciri, Komisyon'un otomotiv dönüşümünde yeniden beceri kazandırma (reskilling) meselesini sosyal politika gündeminin merkezine taşıdığının işareti olarak okunabilir.
CLEPA Başkanı Matthias Zink toplantıda yaptığı konuşmada sektörün dayanıklılığına inancını dile getirirken politika yapıcılara da net bir çağrıda bulundu: "Siyaset çevreleri bu baskıların AB istihdamı ve ekonomik refahı üzerindeki yıkıcı etkilerini giderek daha net görüyor. Önümüzdeki aylar belirleyici olacak; CLEPA, Avrupa'nın dönüşümünün hem hırslı hem de ekonomik açıdan sürdürülebilir olması için yapıcı çalışmalarını sürdürecek."
CLEPA'nın Politika Talepleri
Genel Kurul'da tartışılan gündem, somut politika adımları etrafında şekillendi. CLEPA, teknoloji nötrlüğünü esas alan ve tüm karbon-nötr seçeneklere alan açan bir AB CO₂ düzenlemesi talep ediyor; teknoloji dayatması değil, pazar tercihi ilkesi öne çıkarılıyor. Haksız rekabeti önlemek ve Avrupa mobilite geleceğini kıtada tutmak için Endüstriyel Hızlandırıcı Yasası'nın ivedilikle hayata geçirilmesi de temel talep olarak öne sürülüyor; bunun yanı sıra ticaret ortaklarının risk esaslı değerlendirmesine dayalı güçlü bir ticaret politikası gerektiği vurgulanıyor.
Toplantı ayrıca Yönetim Kurulu güncellemelerini ve yeni üye şirkelerin kabulünü de kapsadı.
TAYSAD Perspektifi
Avrupa'nın tedarik sanayiini derinden etkileyen bu kırılma noktası, Türk otomotiv tedarik sanayi için de doğrudan sonuçlar doğuruyor. CLEPA'ya göre adil bir dönüşüm; işgücü desteğini, beceri geliştirmeyi ve iş güvencesini önceliğe almalı; tüm teknolojik çözümlere yatırım yapılarak hem ekonomik hem çevresel hedeflere hizmet eden dayanıklı bir sanayi inşa edilmelidir. Türkiye'nin AB otomotiv üreticilerine entegre tedarikçi konumu göz önünde bulundurulduğunda, Brüksel'de şekillenen bu politika çerçevesi TAYSAD üyelerinin orta vadeli rekabetçilik stratejilerini doğrudan belirleyecek nitelikte.