Bağlantılı, otonom araçlar ile artık otomobil sadece ulaşım sağlayan bir araç olmaktan çıkıp bir platform ve bir bilgisayara dönüşüyor. Sensörlerin ucuzlaması, veri toplama kolaylığının artması ve yapay zeka teknolojileri ile tüm tedarikçilerin kendi alanına daha fazla akıl katması gerekecek.
Ali Rıza Aktay
Farplas Otomotiv A.Ş. Genel Müdürü
Otomotiv sektörünü, önümüzdeki 10 yılda temelde etkileyecek öncelikli trendler olarak; elektrikli araçlar, paylaşım ekonomisi, bağlantılı araçlar, otonom araçlar sıralanmaktadır. Kimi kaynaklar, bu trendleri MADE kısaltması ile şu başlıklar altında da toplamaktadır: Mobility, Automated Driving, Digital Experience, Electrification. Bazı raporlarda da, bunlara ek olarak araçların daha ulaşılabilir olacağı ve uzun dönemli alım yerine, sık sık değiştirileceği maddesinin eklendiğini görüyoruz. (EACSY: Electrified, Autonomous, Shared, Connected, Yearly updated) olarak kısaltılıyor. Bu trendlerin otomotiv sektöründeki doğrudan etkisi, araçlarda daha fazla yazılım ve elektroniğin yer alacağını göreceğiz demek oluyor. Bu da alışageldiğimiz ana sanayi ve tedarikçi network’ünün içine, yeni oyuncuların ekleneceği anlamına geliyor. Bize tanıdık olan, OEM ve Tier 1 – 2 gibi tanımların arasına “Tier 0.5” denilen yeni bir kavramın girdiğini görüyoruz. Artık, teknoloji ve yazılım firmaları da otomotiv sanayisi içinde anılmaktadır. Yazılım ve elektronik sektörünün, otomotiv sektörünün cirosu içindeki payının artacağı öngörüleri de bu değişimin bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. Öte yandan, akıllanan ve büyüyen şehirler ile ulaşımın da şekil değiştirmesi, müşteri özelinde değişen araç hizmetleri ve hareketlilik çözümleri de çok uzağımızda değil. Neticede, elektronik ve yazılımın gelmesi ile standartları çok sert, normları oturmuş otomotiv sektörü yeniden şekillenecek diye öngörebiliriz. Uzun yıllardır elektrikli araçlara dönüşüm konusu üzerinde çalışılmaktadır. Özellikle şehir içindeki alt yapının kurulumu, mesafe sorunları, yaygın kullanımın önündeki engeller olarak görülmektedir. Ancak son dönemde, hem teknolojik atılımlar, hem de ülkelerin aldığı stratejik kararlar, artık daha yaygın kullanımın önünü açmaktadır. Artık daha az parça adedinden oluşan araçlarda, halen daha gündemimizde kalacak olan konu, araç hafifletme ve yeni malzemeler olacaktır. Gerek güvenlik ve performans artırma amaçlı, gerekse yeni kullanıcı ara yüzleri için yeni malzemeler; daha hızlı bir şekilde sektörde yer alacak. Doğal olarak bu malzemeler için geliştirilmiş üretim teknolojileri de gündeme gelecek. Sözgelimi, genişleyen ekranlar – kullanıcı ara yüzünün kişiselleştirilmesi, döngüsel ekonomi çerçevesinde geri dönüşümlü malzeme çözümleri, otomotiv sektörünün önümüzdeki dönemlerde üzerinde çalışmaya devam edeceği konular olacak. Bağlantılı, otonom araçlar ile artık otomobil sadece ulaşım sağlayan bir araç olmaktan çıkıp bir platform ve bir bilgisayara dönüşüyor. Sensörlerin ucuzlaması, veri toplama kolaylığının artması ve yapay zeka teknolojileri ile tüm tedarikçilerin kendi alanına daha fazla akıl katması gerekecek. Önemli bir dönüşüm, bu süreçte yaşanacak: Yeni yetkinliklerin şirketlere katılması ve değer üretmesi... Bağlantılı araçlar denilince, hem araçtan araca, hem de araçlardan diğer araç ve şehir içindeki sistemlere bağlantıyı kapsamakta. Araç içinde internete bağlanma – iletişim kurma – vb. servisler çalışacaktır. Bu özellik ile akıllı şehirlere giden yol da açılmış olacaktır. Artık ekonomide sadece araç satışı ve bakım ile oluşan bir otomotiv cirosu değil; akıllanan araçlarda oluşturulan yeni nesil servislerden elde edilen cirolar konuşulmaya başlanacaktır. Diğer bir deyimle, otomotiv üreticilerinin servis üreten çözüm ağına dahil olması söz konusudur. Otomotiv sektöründeki bu dönüşüm, daha çok partnerli ve yeni nesil şirketler ile işbirliğini de tetikleyecektir. Farklı kültür ve nitelikteki grup ya da firmalar ile senkronizasyon yaratan firmalar, yarının kazananları olacaktır. Bu alandaki teknolojilerin ürün ömürlerinin daha kısa olması, hızlı dönüşüm konuları da sektördeki adaptasyon gerektirecek diğer başlıklar diye düşünüyorum. Standart iş ile özdeşleşen otomotiv sektörü, özellikle geliştirme ve versiyon hazırlama konularında daha esnek iş yapabilen yeni alanlar ile çalışma konusunda modeller üretecektir. Yatırım yapmak için finans kaynaklarına rahat erişim gerekiyor İçinde bulunduğumuz sektör, sürekli olarak yeni teknolojilere, makinaya ve insana yatırım yapmamızı gerektiriyor. Aksi durumda sürdürülebilirlik şansı yok. Yatırım yapabilmek için de finansman kaynaklarına rahat erişim, özellikle bizim sektör için çok önemli. Ancak son dönemde tüm dünyada para arzında ciddi kesintiler var. Paranın kıt olduğu dönemde paranın fiyatı yani faizi artıyor doğal olarak. Bir de üstüne ülkemizde yaşanan belirsizlikler eklenince, dışardan finansman sağlamak, şu sıralarda neredeyse imkansız hale geldi. Sağlıklı bilanço için yatırımların uzun vadeli kredilerle finanse edilmesi gerekli. Ancak, bankaların çoğu, 1 yıl üstü döviz bazlı krediyi fiyatlamaz hale geldiler. Bu durumun maalesef yüksek yatırımla çarklarını döndüren sektörümüz için uzun süre sürdürülebilir olduğunu düşünmüyoruz. Beklentimiz de gelecek sene içinde daha öngörülebilir bir ekonomik iklimde yer bulmak.